Viering en preek van de week

Jaar B

Achttiende zondag door het jaar

Viering zondag 1 augustus 2021

Celebrant: Plebaan Michel Hagen

Brood uit de hemel, wat is dat? Een teken uit de hemel, kun je dat zien? Het Evangelie neemt ons vandaag mee naar een gesprek dat Jezus daarover heeft. In deze Eucharistieviering mogen onze ogen open gaan voor het Teken uit de hemel, Jezus Zelf.

Lezingen

  • Eerste lezing: Exodus 16, 2-4. 12-15
  • Psalm: Ps. 78 (77), 3 en 4bc, 23-24, 25 en 54
  • Tweede lezing: Efeze 4, 17. 20-24
  • Alleluja acclamatie: Johannes 17, 17b en a
  • Evangelie: Johannes 6, 24-35

Klik hier voor de teksten van de lezingen van vandaag

Homilie

Plebaan Michel Hagen

Verleden week hoorden we over het broodteken. Vijf gerstebroden en twee vissen, allen aten zoveel ze maar wilden. Aan het einde waren er twaalf manden met brokken over. Toen de mensen het teken zagen dat Jezus had gedaan zeiden ze: “Dit is stellig de profeet die in de wereld moet komen.”

Op dat gebeuren gaan we vandaag verder en we zullen zien dat alles niet zo eenvoudig is als het lijkt. De mensen hebben het teken gezien. Een overvloed aan brood. Iedereen een volle buik. Twaalf volle manden over.

Vandaag komt er een tweede teken bij. Er was maar één bootje. Hoe is Jezus nu aan de overkant gekomen. De leerlingen hebben hem te voet over het meer zien gaan, maar de mensen niet. Ze vermoeden wel iets en vragen: “Rabbi, wanneer bent U hier gekomen?”

Dan ontspint zich een gesprek: Jezus begint meteen over de tekenen. “Niet omdat jullie tekenen gezien hebt zoeken jullie Mij, maar omdat jullie van de broden hebt gegeten tot je honger was gestild. Werkt niet voor het voedsel dat vergaat maar voor het voedsel dat blijft ten eeuwigen leven en dat de Mensenzoon u zal geven.

Waarom zoeken ze Jezus? Ze hebben we wel iets voor over. Ze zijn met bootjes teruggegaan naar de plaats waar Jezus voor overvloed gezorgd had. Dan steken ze ook het meer over en vinden Jezus. Maar Jezus wil dat ze zich bewust worden van hun beweegredenen. Waarom zoeken ze Jezus? Die vraag geldt in zekere zin voor ieder van ons.

Wij komen naar de kerk, we maken overdag tijd voor stilte en gebed. We gaan op bedevaart, we gaan naar de aanbidding. Het zijn onze manieren om Jezus te zoeken. We gaan terug naar plaatsen waar we Hem hebben ervaren. Maar ook voor ons geldt die vraag: “Waarom zoeken we hem?”

Jezus ziet in hun hart en geeft zelf antwoord: “Niet omdat gij tekenen gezien hebt zoekt ge Mij, maar omdat gij van de broden hebt gegeten tot uw honger was gestild”. Wat zoeken wij bij Jezus? Verbetering van ons aardse bestaan? Zoiets hoorden we in de eerste lezing. Heel de gemeenschap van de Israëlieten te morren tegen Mozes en Aäron. “Waren we maar door de hand van de Heer gestorven in Egypte, waar we bij de vleespotten zaten en volop brood konden eten”. Een vreemde opmerking. Waren we maar doodgegaan in Egypte. Maar dan zit je ook niet meer bij de vleespotten. In je boosheid kun je vreemde dingen zeggen. De eentonigheid van het leven in de woestijn, de honger, de dorst, alles zit tegen. Hoe houd je het vol? Zoals nu de coronapandemie voortduurt, zoals problemen op je werk, of in het gezin voortduren, hoe lang nog en hoe houden we het vol? Wat zoeken de Israëlieten bij Mozes? Een oplossing voor hun probleem en God is barmhartig. Hij verhoort het gebed van Mozes. Maar de vraag is wat de Israëlieten ervan leren. Het lijkt erop dat ze alleen maar oog hebben voor het eten.

Hoe is dat met de tijdgenoten van Jezus? De dag ervoor wilden de mensen Jezus meenemen en tot koning uitroepen, vanwege het teken dat ze gezien hadden. Nu zeggen ze: “Wat voor teken doet Gij dan wel waardoor wij kunnen zien dat wij in U moeten geloven? Wat doet Gij eigenlijk? Onze vaderen hebben het manna gegeten in de woestijn, zoals geschreven staat: ‘brood uit de hemel gaf hij hun te eten’.”

Er is dus iets vreemds met de tekenen van Jezus. Aan de ene kant zijn de mensen erdoor onder de indruk. Op een eenzame plaats een overvloed aan brood. Die willen we wel als koning. Even later: “Wat voor teken doet Gij dan wel waardoor wij kunnen zien dat wij in U moeten geloven?” Nog meer. Ze zeggen: “Wat doet Gij eigenlijk?”

De tekenen die Jezus doet zijn niet voor iedereen doorslaggevend. Het rijtje is indrukwekkend, behalve het broodteken en nu die geheimzinnige oversteek over het water, waren daar ook de overvloed aan de beste wijn bij de bruiloft van Kana (Johannes 2, 1-12), de genezing van de zoon van de hofbeambte (Johannes 4, 46-54) en de genezing van de man die 38 jaar verlamd lag bij Betesda (Johannes 5:1-14). Toch is niet iedereen daarvan onder de indruk: “Wat voor teken doet Gij dan wel waardoor wij kunnen zien dat wij in U moeten geloven?”

Dit is ook de houding van de wereld tegenover Christus en de Kerk. Het probleem is net als bij voetbal en veel andere dingen, zoals Johan Cruyff dat zo mooi uitdrukte: “Je gaat het pas zien als je het doorhebt ...” Zo is het ook met de dingen van God. Je kunt het pas zien als je op zijn minst bereid bent om te geloven.

Door deze lezingen heen loopt dus de vraag: Wat zoeken we bij Jezus? Waarom zoeken we Jezus? Wat verwachten we van Hem? Als ij een teken doet, geloven we dan dat dit met God, met de hemel te maken heeft?

Jezus zelf leert ons het onderscheid. Hoe geweldig dat manna ook was in de woestijn; Hij zegt: “Wat Mozes u gaf was niet het brood uit de hemel; het echte brood uit de hemel wordt u door mijn Vader gegeven ...” Daarom zijn wij hier. Wij zoeken Jezus omdat Hij Zelf het teken is door God gegeven; Hijzelf is het levende Brood uit de hemel en dat vieren wij hier in de Eucharistie. Amen.

Foto: Bisdom Rotterdam

Klik hier voor preken bij voorgaande vieringen