Viering en preek van de week

16e zondag door het jaar

Zondag 19 juli 2026, 11u

Celebrant: mgr. Van den Hende

Vandaag mogen we nadenken over het mysterie. God is groter dan ons verstand en toch is God ons ook meer nabij dan wij onszelf. Ons geloof is een uitdaging voor ons verstand en tegelijk een bron van inspiratie. Dat mogen we vieren in deze Eucharistie.

U kunt de livestream vinden op het Youtubekanaal van bisdom Rotterdam. Als u zich op Youtube op het kanaal van het bisdom abonneert krijgt u een melding zodra de livestream van de viering begint.

Lezingen

• Eerste lezing: Wijsheid 12, 13. 16-19
• Tussenzang: Psalm 86 (85), 5-6, 9-10, 15-16a
• Tweede lezing: Romeinen 8, 26-27
• Vers voor het evangelie: Apokalyps 2, 10c
• Evangelie: Matteüs 13, 24-43 of 24-30

Collecte

Via onderstaande link kunt u deelnemen aan de collecte. U kunt via de link ook deelnemen aan Actie Kerkbalans. Hartelijk dank voor uw bijdrage.

Deelnemen aan de collecte

Homilie

Plebaan M. Hagen

Het was 75 jaar geleden, in 1951, toen de katholieke theoloog Hans Urs von Balthasar een boek publiceerde met een commentaar op de theologie van de protestantse theoloog Karl Barth. Een speciale gedachte uit die discussie wil ik vandaag naar voren halen: In het Duits heet het “Das katholischen Und“ in het Nederlands zeggen we: en/en in plaats van of/of. U hoeft de namen van deze theologen niet te onthouden, het slechts de inleiding op deze preek. Maar dat en/en in plaats van het of/of is belangrijk.

In hun discussie kwam naar voren dat in de protestantse theologie er steeds strakke keuzes worden gemaakt. U hebt het waarschijnlijk wel eens gehoord: Sola scriptura; alleen de Schrift. Sola gratia; alleen de genade. Sola fides; alleen het geloof. Daar kwamen later nog bij: Solus Christus; alleen Christus en Soli Deo gloria; alleen God de eer.

In het katholieke denken van alle eeuwen is God groter, is de theologie breder, is de ruimte voor het denken wijder. Ik moet daarbij denken aan een uitspraak die ik ken van de H. Don Bosco, maar die mogelijk van de H. Ignatius afkomstig is: “Bid alsof alles van God afhangt en werk alsof alles van jou afhangt”. Dit weerspiegelt het inclusieve katholieke denken. U kent waarschijnlijk ook wel het verhaaltje dat zich zou hebben afgespeeld bij de Watersnoodramp in 1953. Een man zat op het dak van zijn huis. Hij had er nog net op tijd op kunnen klimmen. Er kwam bootje langs en ze nodigden hem uit om in te stappen. Maar hij zei: “Geen zorgen, God zal mij redden”. Een tweede boot kwam langs en hij zei hetzelfde: “Geen zorgen, God zal mij redden”. Toen dreef er een leeg vlot tot tegen het dak, maar de man bleef wachten want: God zou hem redden. Uiteindelijk sloegen de wind en het water toe en de man verdronk. Bij Petrus aangekomen, klaagde hij zijn nood: Hoe kan het? Ik vertrouwde op God dat God mij zou redden, en toen verdronk ik. Daarop antwoordde Petrus: “Beste man, God heeft twee keer een boot lang gestuurd. Tenslotte ook nog een vlot. Maar je weigerde”.

God én de mensen, niet God óf de mensen. Geloof én verstand, niet geloof óf verstand. Liefde én wijsheid, niet liefde óf wijsheid. Recht én barmhartigheid niet recht óf barmhartigheid.

Het leven draagt een mysterie in zich en dit mysterie draagt het leven. In ons geloof en in ons leven blijven de uitersten met elkaar verbonden. Ons geloof zit er vol mee: God is een én drie. Jezus is God én mens. Maria is maagd én moeder. Een sacrament is teken én werkelijkheid. De Eucharistie is Lichaam van Christus én heeft de gedaante van brood en wijn. Het eerste gebod én het tweede gebod.

Vandaag zien we het in de praktijk van Jezus zelf. God laat het goede zaad en het onkruid samen opschieten. Het oordeel, de schifting, het gebeurt pas in het eindoordeel. Dit vraagt iets van ons. Soms is het makkelijker om een kant te kiezen. Iemand zegt: ik ben helemaal voor de economie. Hoe beter de economie draait, des te eerder hebben we oplossingen voor de klimaatcrisis. Een ander zegt: Ik ben helemaal voor strenge klimaatmaatregelen. Hoe eerder we radicaal ingrijpen, des te eerder wordt alles weer normaal. Maar de sleutel zit hem in het en/en, niet in het dit of dat. Je moet ingrijpen om de klimaatcrisis het hoofd te bieden én je moet zorgen dat de economie blijft draaien, willen we ook te eten hebben en kunnen wonen en leven.

Het lastige is dat dit katholieke “en” niet een beetje dit en een beetje dat is. Jezus is niet een beetje mens en een beetje God, maar helemaal. Het is niet een beetje God liefhebben en een beetje de naaste beminnen, nee, de katholieke houding is beide helemaal. Dat zou ook voor de christelijke politiek moeten gelden; rechtvaardigheid én barmhartigheid. Echte rechtvaardigheid is altijd ook barmhartig, want die houdt rekening met de omstandigheden.

In 1998 publiceerde paus Johannes Paulus II de encycliek Fides et Ratio, "Geloof en Rede". Hij behandelt de harmonieuze relatie tussen filosofisch denken en theologische geloofskennis. Hij waarschuwt daarmee tegen zowel eenzijdig fideïsme als eenzijdig rationalisme. Geloof en verstand hebben elkaar nodig. Zo is het ook met geloof en wetenschap.

Als in 1927 de priester, wiskundige en astronoom George Lemaître ontdekt dat heelal uitdijt en tot de conclusie komt dat het heelal dus ooit klein begonnen is, dan heeft het geloof hem daarin geholpen. Behalve de parabel over het zaad en het onkruid, spreekt Jezus ook over het mosterdzaadje. Het begint heel klein, maar wordt groot in de overtreffende trap. Zo gaat het met Gods Koninkrijk, zo gaat het in de natuur en zo is het ook gegaan met dit heelal. Geloof én wetenschap, niet het een of het ander. Ook niet een beetje geloof en een beetje wetenschap, maar in alles er vol voor gaan. George Lemaître is daar een voorbeeld van.

Ons geloof helpt ons om die weg te gaan. Dat is dus niet halfslachtigheid, maar begrip voor het mysterie van het leven. Zo werkt God, zo zit de werkelijkheid in elkaar, zo zitten ook de sacramenten in elkaar, het zijn tekenen en ze bewerken een werkelijkheid. Zo zien we ook in de Kerk de uitersten bij elkaar komen. Wij zijn individuen, we zijn zelf verantwoordelijk voor onze daden, maar we zijn ook gemeenschap, we horen bij elkaar, samen zijn we Lichaam van Christus en Gods Volk. Ook daarin niet een beetje dit en een beetje dat, maar helemaal verantwoordelijk en toch ook helemaal lid van de kerk. Het mag u ook helpen in de keuzes in uw leven, dit is de katholieke weg. Amen.

Klik hier of bovenin op Eerdere vieringen voor opnames van eerdere vieringen en de bijbehorende preken. Indien u meer preken en columns van plebaan Hagen wilt lezen dan kunt u terecht op hagenpreken.nl.